Huisuitzetting voorkomen door ervaringsdeskundigen: een pilot met impact in Flevoland
Geschreven op 27 november 2024
“Huisuitzetting voorkomen? ‘Het begint met luisteren en vertrouwen winnen’”
In de gemeente Flevoland loopt een interessant project bij een woningcorporatie waarbij huisuitzettingen bij kwetsbare huurders voorkomen worden door de inzet van ervaringsdeskundigen. Riane Kuzee, ervaringswerker bij Expertisecentrum Sterk uit Armoede, deelt haar ervaringen en aanpak in het voorkomen van huisuitzettingen.
Elke huisuitzetting is er één te veel
Woningcorporaties proberen huisuitzettingen actief te voorkomen door vroegsignalering, huisbezoeken en een nauwe samenwerking met maatschappelijke partners. Een huisuitzetting heeft grote impact op het leven van mensen. Elke huisuitzetting er één te veel. Woningcorporaties zijn er om mensen te huisvesten. Niet om ze hun huis af te nemen. Een huisuitzetting is niet alleen traumatisch voor de huurder, maar kost ook de woningcorporatie gemiddeld 6.000 euro en de maatschappij zelfs 60.000 euro. Het is in zo’n traject belangrijk dat woningcorporaties en huurders samenwerken: alleen dan kom je er samen uit. Maar soms lukt dat niet: dan zijn er huurders met een betalingsachterstand waar de woningcorporatie geen contact mee kan krijgen. Juist voor deze groep mensen is het project met inzet van ervaringsdeskundigen in de gemeente Flevoland bedoeld.
Extra aandacht voor vroegsignalering
Woningcorporaties zetten in op vroegsignalering door vroegtijdig in gesprek te gaan met huurders en hen te stimuleren direct hulp te zoeken bij betalingsproblemen. Zo kunnen ze grote(re) betalingsachterstanden, en alle gevolgen van dien, in veel gevallen voorkomen. Sinds 1 januari 2021 zijn verhuurders wettelijk verplicht om een betalingsachterstand van huurders te melden aan de gemeente waar deze huurder ingeschreven staat. Lees meer over de wettelijke verplichting op de pagina van de rijksoverheid. Wat verhuurders en woningcorporaties moeten doen staat in de wet:
- Inspanning leveren om in persoonlijk contact te treden met de huurder om deze te wijzen op mogelijkheden om betalingsachterstanden te voorkomen en te beëindigen;
- De huurder wijzen op de mogelijkheden voor schuldhulpverlening;
- De huurder ten minste eenmaal een schriftelijke herinnering sturen over de betalingsachterstand;
- Bij die schriftelijke herinnering aanbieden om met schriftelijke toestemming van de huurder zijn contactgegevens aan het college te verstrekken en de huurder daarop niet afwijzend heeft gereageerd.
Maatwerk leveren
Toch levert dat niet altijd de gewenste oplossingen op. Mensen met een betalingsachterstand hebben vaak ook andere problemen. Zoals Riane zelf uitlegt: “bij het niet betalen van je huur is er vaak veel meer aan de hand. De drie grootste kostenposten van een huishouden zijn vaak huur, energie en de zorgverzekering. Maar huur gaat over je veilige plek: daar waar je woont en je veilig voelt. Daar zorg je het liefst voor dat dat geregeld is. En dat er zo snel mogelijk als kan een oplossing komt. Lukt dat niet en betalen mensen de huur niet meer, dan weet je dus ook dat er andere dingen spelen waardoor dat niet lukt”.
Hoe werkt het?
Riane probeert contact te krijgen met huurders met een betalingsachterstand waar de woningcorporatie geen contact mee kan krijgen. En tot een oplossing te komen, zodat een dreigende huisuitzetting voorkomen wordt. Ze krijgt daarin een aantal ‘casussen’ toegewezen. Per casus ontvangt ze achtergrondinformatie: wie zijn betrokken, hoe lang duurt dit al, hoeveel huurachterstand is er etc. De AVG-regels zijn vooraf goed nageleefd.
Om de impact van de ervaringsdeskundigen te illustreren, delen we twee praktijkvoorbeelden:
Casus 1: Financiële rust door bewindvoering
Iemand met een huurachterstand van duizenden euro’s bij de woningcorporatie, met minderjarige kinderen in huis, had al eerder afspraken met de woningcorporatie afgezegd. Op een gegeven moment was er geen contact meer tussen de huurder en de woningcorporatie. Later bleek dat deze persoon al ruim een decennia geldproblemen had en op diverse andere plekken bij elkaar opgeteld hoge schulden had. Er was al eerder een traject gestart met schuldhulpverlening. Dat traject was afgesloten, want ook daar was het lastig om contact te krijgen met dit gezin en kwamen ze afspraken niet na. Eigenlijk wilde iedereen dat deze persoon zich onder bewind liet stellen. Maar dat wilde deze persoon zelf niet. Deze persoon wilde het zelf proberen.
Riane is er naartoe gegaan en na een aantal keren tevergeefs proberen, werd ze binnengelaten. Riane mocht binnenkomen en kreeg koffie. Ze heeft uitgelegd dat ze niks komt halen maar iets komt brengen: haarzelf en haar eigen kennis op dit gebied. Zoals Riane zelf zegt: “ik kan makkelijker contact maken, want ik ken het gevoel van schaamte, stress en zorgen”. De gesprekken die volgden leverden veel opg: de huurder is in overleg onder bewind gesteld en er is nu financiële rust. Ook is de dreigende huisuitzetting voor dit gezin en de kinderen voorkomen.
Casus 2: Vertrouwen winnen bij een huurder
Riane vertelt: “ik belde aan bij het huis van iemand die de deur niet open wilde doen voor de woningcorporatie en waarbij een gesprek tussen de huurder en woningcorporatie het doel was. De zoon van 18 jaar deed open. Ik mocht binnenkomen nadat ik daar om vroeg. Omdat het om zijn moeder ging, ben ik weer weg gegaan en hebben we afgesproken dat ik later ’s avonds terug zou komen. Pas na drie keer kwam het tot een gesprek. De moeder gaf steeds aan dat het nu niet gelegen kwam. Maar het komt echt nooit gelegen. Daar kon ik met mijn ervaring doorheen prikken. Het resultaat was dat we een fijn en goed gesprek hebben gevoerd en dat ik ook dit gezin in contact heb kunnen brengen met de woningcorporatie.
Waarom werkt het?
Riane legt uit waarom het volgens haar goed werkt in deze pilot. Ze zegt: “er is maar 1 iemand nodig die een wereld van verschil kan maken. Kansen krijgen en kansen benutten is wat anders. Ik mag het helemaal op mijn eigen manier doen. Er zijn geen vaste afspraken over hoe ik iemand benader. Ik werk vanuit mijn hart en ik ben niet de woningcorporatie. Dat helpt. Ik probeer in gesprek te gaan. Al moet ik 8 uur lang in de buurt blijven”.
Oproep aan huurders:
“Heb je moeite met het betalen van de huur? Neem contact op met je woningcorporatie. Samen vinden we een oplossing.”
Oproep aan woningcorporaties:
“Benieuwd naar deze aanpak? Laten we samen onderzoeken of deze pilot ook in Groningen en Drenthe kan werken.”
Meer informatie
Neem voor meer informatie contact op met Riane Kuzee, ervaringswerker bij Expertisecentrum Sterk Uit Armoede via rkuzee@sterkuitarmoede.nl.
