Van vastlopen naar van betekenis zijn
Geschreven op 18 juni 2026
Soms moet je een hele diepe bodem bereiken om je kracht terug te vinden. Robbin Schaafsma (37) weet hoe dat voelt. Jarenlang worstelde hij met verslavingsproblematiek. Nu zet hij zijn ervaringsdeskundigheid professioneel in als jongerenwerker bij Mensenwerk Hogeland binnen Tinten Groep, waar hij onder andere jongeren ondersteunt die vastlopen of dreigen vast te lopen. Zijn verhaal gaat over herstel, opnieuw beginnen en stap voor stap ontdekken wie je bent. Maar ook over wat er ontstaat wanneer organisaties ruimte geven aan ervaringsdeskundigheid, en aan de mensen daarachter.
‘De gevangenis gaf me mijn vrijheid terug’
Na een lange periode van verslaving maakte Robbin binnen de muren van de gevangenis de keuze om te veranderen. “Ik keek mezelf in de spiegel aan en dacht: ‘als ik nu niets verander vóórdat ik buiten ben, gaat dat mijn dood worden.’” Die periode werd een kantelpunt. “Ik zat daar vier maanden en had de tijd om mezelf te worden. Tijdens mijn detentie heb ik er alles aan gedaan om de juiste hulp te krijgen na mijn vrijlating. Ik heb daar álles gegeven.” Via de Lumaheerd in Uithuizen begon zijn herstel. “Die plek heeft me mijn leven teruggegeven.” Inmiddels is Robbin ruim vier jaar clean. Toch ziet hij herstel niet als iets dat ooit ‘af’ is. “Ik ben nu pas op het punt in mijn herstel dat ik ontdek: wie ben ik, wat zijn mijn waarden en waar sta ik voor?”
Van overleven naar verbinden
Een herinnering uit zijn verslaving staat nog altijd in zijn geheugen gegrift. “Ik keek op een maandagochtend van drie hoog naar beneden op een rotonde, en was al vijf of zes nachten wakker. Iedereen ging ergens naartoe, de maatschappij kwam weer op gang. Maar ik voelde me daar zó vervreemd van, alsof ik er geen onderdeel van was.” Dat gevoel, die ervaring, helpt hem nu in het contact met jongeren. Robbin weet hoe het voelt om vast te lopen, je afgesloten te voelen of geen vertrouwen meer te hebben. Daarom probeert hij niet voor iemand te bepalen wat er moet gebeuren. “In plaats van graven in iemands rotzooi, geef ik diegene zelf het schepje. En vraag ik of ze eigenlijk wel willen scheppen of even iets anders willen doen, zoals voetballen. En dan merk je heel langzaam dat jongeren zelf dingen naar voren brengen.”
Starten in het vak
Dat Robbin met mensen wilde werken, wist hij al langer. “Ik heb altijd de behoefte gehad om mensen te helpen. Via een traject vanuit gemeente het Hogeland kwam ik terecht bij Mensenwerk. Daar begon ik als stagiair en niet veel later kwam ik terecht in de functie van jongerenwerker. Ik heb de opleiding Begeleider maatschappelijke zorg- Ervaringsdeskundige aan het Noorderpoort afgerond en sinds kort ook de opleiding persoonlijk begeleider specifieke doelgroepen.” Toch ging de start als ervaringsdeskundige niet zonder onzekerheid. “Ik voelde me af en toe nog cliënt. Binnen een organisatie met veel hoog geschoolde mensen voelde ik me soms dom en ongelijkwaardig.” Juist door nieuwsgierig te blijven en contact te maken, vond hij zijn plek. “Ik ontdekte dat ik jongerenwerk en buurtwerk heel leuk vind en dat ik mijn ervaring bewust kan inzetten.”
Ervaringsdeskundigheid als brug
Volgens Robbin ligt daar ook de grote kracht van ervaringsdeskundigheid. “Wij kunnen een enorme vertaalslag maken naar maatschappelijk werkers en beleidsmedewerkers. Bijvoorbeeld: hoe komen boodschappen over bij inwoners? Daar ligt echt een kracht.” Hij ziet ook hoe ervaringsdeskundigheid helpt om de leefwereld van inwoners beter te begrijpen. Tijdens een overleg over risicojongeren merkte hij hoe groot de afstand soms kan zijn tussen systeemwereld en leefwereld. “Dan wordt een jongere opnieuw bestempeld als risicojongere, terwijl dat voor iemand juist als een enorme klap kan voelen. Daar moeten we het over blijven hebben.”
Meer dan alleen ervaring
Robbin vindt het belangrijk dat ervaringsdeskundigheid serieus wordt genomen als beroep. “Mensen moeten opgeleid zijn en je moet je eigen herstel op orde hebben, zodat je op een overstijgende manier naar je eigen situatie en die van anderen kunt kijken.” Volgens hem groeit de aandacht voor ervaringsdeskundigheid gelukkig steeds meer, al is er nog winst te behalen. “Soms weten gemeenten of organisaties nog niet goed wat ervaringsdeskundigheid inhoudt.” Meer bekendheid en erkenning zouden helpen, denkt hij. “Er zit veel kennis in die ervaring.” Die kennis gaat bovendien verder dan één thema. “In de opleiding leer je niet alleen naar je eigen ontwrichting kijken, maar ook naar die van anderen. Veel ontwrichtende situaties hebben raakvlakken met elkaar. Daardoor kan ik op alle vlakken aansluiten.”
Ruimte om mens te zijn
Voor Robbin is herstel ook leren kiezen voor zichzelf. “Ik doe nu vaker dingen buiten mijn comfortzone. Vroeger hield ik mezelf tegen omdat ik rekening hield met anderen. Nu denk ik: ik besta voor mezelf.” Dat perspectief neemt hij mee in zijn werk, vanuit herkenning en hoop. Zijn verhaal laat zien wat er ontstaat wanneer iemand de ruimte krijgt om opnieuw te beginnen én wanneer organisaties openstaan voor de waarde van ervaringsdeskundigheid.
