Ervaringsdeskundigheid als vak: ‘Ga het bondgenootschap aan’
Geschreven op 25 november 2025
“Wat we willen, is dat je als ervaringsdeskundige het bondgenootschap aangaat, dat je naast mensen gaat staan. Dat gaat over houding, gedrag en écht contact kunnen maken.”
Wat als je je eigen levenservaring inzet om anderen te ondersteunen? En als precies dát het verschil maakt in contact, vertrouwen en herstel? Op de Hanze zijn ze hier actief mee bezig. Daar leiden ze mensen op tot ervaringsdeskundige professionals. Winette in ’t Veld, docent aan de opleiding, vertelt hoe waardevol dat is.
Voorbij het vooroordeel
De rol van ervaringsdeskundigen is niet nieuw, maar het beroep heeft zich wel moeten bewijzen. “Van oudsher kleefden er vooroordelen aan mensen met ervaringskennis. Dat je nog niet hersteld zou zijn, je eigen verhaal ‘te pas en te onpas’ inzet, minder betrouwbaar bent of minder niveau hebt. Terwijl het tegenovergestelde waar is. Deze mensen hebben een ontwrichtende situatie meegemaakt en zijn daarvan hersteld. Juist dát maakt hen waardevol en een aanvulling op de bestaande kennis van beroepsgroepen die in de hulpverlening werken”, vertelt Winette.
Leren in de praktijk
Tijdens de opleiding leren studenten hoe je die ervaring op een professionele manier inzet. “Wat we willen, is dat je als ervaringsdeskundige het bondgenootschap aangaat, dat je naast mensen gaat staan. Dat gaat over houding, gedrag en écht contact kunnen maken.” De opleiding focust op herstel ondersteunend werken en het ontwikkelen van je eigen professionele identiteit. Hiervoor is nodig dat je jezelf als toekomstig professional leert kennen en je eigen ervaringen onderzoekt. Vanuit die basis kan je steviger je eigen ervaringen, op welke manie dan ook, inzetten. “We kijken naar wie je bent, hoe je gesocialiseerd bent, hoe je omgaat met je identiteit en hoe je vanuit die basis kunt werken. Voordat de student daadwerkelijk start met de opleiding hebben we een kennismakingsgesprek waarin we onder anderen vragen naar de verwachtingen van de studie en of je de studielast in combinatie met privé en werk denkt aan te kunnen.”
Studenten brengen minstens 16 uur per week door in een leerwerkomgeving, legt Winette uit: “Wat ze in de klas leren en wat ze tegenkomen in de praktijk proberen we altijd te koppelen. We vinden het belangrijk dat er al een ervaringsdeskundige binnen de organisatie werkt waar ze stage lopen. Zo kunnen ze leren van iemand die het vak kent.”
Niet zonder zelfreflectie
Als ervaringsdeskundige werk je met meer dan alleen je verhaal. Je zet jezelf in. Dat vraagt om vaardigheden, en die leer je in de opleiding, vertelt Winette. “Je moet bereid zijn om goed naar jezelf te kijken. Nieuwsgierig zijn, zonder oordeel. Kunnen luisteren en aansluiten. Reflecteren op je handelen. En leren wanneer en hoe je je ervaring inzet.” Daar is veel aandacht voor in de lessen. “We oefenen met gespreksvaardigheden en staan stil bij de basis. Wat is functioneel en helpend voor de ander? Wat deel je wel, wat niet en waarom?”
In de lessen heeft Winette samen met haar studenten de do’s en don’ts van het werken als ervaringsdeskundige opgesteld. Dat levert mooie gesprekken op, die verbinden en verdiepen. “Luisteren, aansluiten en hoop bieden: dat werkt. Invullen, onderbreken of je eigen verhaal centraal zetten haken mensen juist op af.”
Ervaringsdeskundigheid in organisaties
De afgelopen jaren wordt steeds duidelijker hoe je ervaringsdeskundigheid kunt inzetten. Toch ziet Winette dat het nog vragen oproept bij organisaties. “Financiën zijn echt een ding. Veel organisaties vragen zich af of ze het vergoed krijgen of hoe ze het financieel moeten organiseren. Daarnaast hebben werkgevers die nog niet bekend zijn met ervaringsdeskundigheid, behoefte aan uitleg en educatie. Dat is goed, dat betekent dat er beweging in zit. Steeds meer organisaties ontdekken: dit werkt.”
Wil je als organisatie meer weten over de inzet van ervaringsdeskundigheid? Vraag gratis een werkatelier aan voor jouw organisatie:
Werkatelier
Ben je op zoek naar de mogelijkheden voor een opleiding?
Neem dan contact op met
Treesje Luiken (adezw@org.hanze.nl)
Medewerker onderwijsondersteuning Ad Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn
Redactieassistent Journal of Social Intervention
Werkdagen: dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdagochtend
050 595 5510 | Marie Kamphuisborg | Zernikeplein 23, 9747 AS Groningen | Kamer G0.25
http://www.hanze.nl/
