Kansrijk Groningen

Geschreven op 16 januari 2024

“Door uit te gaan van behoeften van deelnemers, krijgen zij sneller de regie over hun leven terug.”

Kansrijk Groningen is een succesvolle aanpak om mensen uit de armoede te helpen en de regie weer terug te geven over hun leven. Door de goede resultaten van de pilot Kansrijk Oost (2018), die zelfs een Innovatie award won, is de aanpak verder uitgebreid naar Kansrijk West, Kansrijk Zuid en Kansrijk Oosterpark. Marloes de Bie is projectleider bij Kansrijk Groningen. Zij neemt ons mee in wat Kansrijk Groningen te bieden heeft. 

Kansrijk Groningen is een initiatief voor mensen met weinig inkomen die te maken hebben met problemen op verschillende gebieden in hun leven. Vaak ervaren ze hierdoor veel stress. Deze problemen kunnen variëren van financiële moeilijkheden tot andere uitdagingen, zoals het vinden van werk of het opvoeden van kinderen. Het komt vaak voor dat deze problemen op verschillende gebieden elkaar ook nog eens versterken.

De pilot Kansrijk Oost is ontstaan vanuit de wijkvernieuwing in Beijum en Lewenborg, twee wijken in de stad Groningen. Daar was het centrale thema: we moeten meer gaan luisteren naar wat de inwoner wil. We moeten af van het principe “one-size-fits-all” waar het gaat om mensen in de bijstand of met een te laag inkomen. De belangrijkste vraag in Kansrijk Groningen is dan ook: wat wil JIJ? Marloes geeft aan dat mensen soms geen idee meer hebben van wat ze zelf willen. Het is ze soms wel tien jaar niet meer gevraagd, dus ze weten het niet of denken: “ik heb toch niks meer te willen?”. Marloes: “ik zeg altijd, wat wij eigenlijk doen, is één letter in het leven van mensen veranderen. Wij veranderen een T in een D: ‘van moet naar moed'.”

“Bij Kansrijk Groningen pakken we de problemen samen met de deelnemers aan. Ze krijgen de regie over hun eigen leven terug, volgen een opleiding, doen vrijwilligerswerk, betaald werk of worden zzp'er. Dit bereiken zij door de hulp en de stimulans van hun buddy en van ondersteunende partijen. Door Kansrijk Groningen komen deelnemers vaak definitief uit de bijstand.”

Wat maakt de aanpak succesvol?

De buddy’s en de deelnemer werken op basis van een erkende methode: Mobility Mentoring®. Deze methode heeft als doel om langdurige stress in gezinnen weg te nemen en mensen te helpen met doelen en prioriteiten te stellen om hun financiële en sociale problemen aan te pakken. De aanpak is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en is gericht op de hele persoon. De behoefte van deelnemers zelf staat centraal: “wat wil jij? Wat heb jij nodig om uit de armoede te komen?”. Dit kan vaak iets anders zijn dan bepaalde instanties voor ogen hebben, zoals het zo snel mogelijk aflossen van schulden, zodat de financiële stress vermindert. Maar voor een moeder die het zo graag beter had gedaan voor haar kinderen kan juist de grootste stressfactor zijn dat ze het idee heeft dat ze toch geen goede moeder is. Door de moeder hier bij te helpen, krijgt zij sneller de regie over haar leven terug.

Daarnaast is het vertrouwen in de buddy en het altijd terug kunnen vallen op die buddy van wezenlijk belang. Mensen hebben soms al een dozijn hulpverleners op het moment dat ze in beeld komen bij Kansrijk Groningen. Ze zijn daarom vaak terughoudend voor nog meer hulp. Het voordeel van een buddy is echter dat deze er in het begin 24/7 voor je is. Daarnaast zijn buddy’s zelf ook ervaringsdeskundig, waardoor ze zich goed kunnen inleven in het leven van mensen.

“De eigen regie, heel belangrijk in Kansrijk Groningen, begint al op het moment dat we een mogelijke deelnemer benaderen. We vragen of ze in gesprek willen en na dit eerste gesprek krijgen ze een week bedenktijd. Als mensen zich bedenken, wat overigens niet vaak gebeurt, is dat ook prima. En de deur blijft altijd open, ook op een later moment. Als ze wel willen deelnemen, regelen we een ontmoeting met de potentiële buddy. Commitment van beide kanten is erg belangrijk voor het slagen van de samenwerking met de buddy. In het begin is het contact, naast de gesprekken, vrij intensief. Maar na ongeveer drie maanden is de 24/7 beschikbaarheid meestal niet meer nodig. Het vertrouwen van mensen in de beschikbaarheid van de buddy alleen al, geeft lucht en vertrouwen om het steeds meer zelf te gaan doen.

Ook uit cijfers blijkt dat de aanpak van Kansrijk Groningen werkt. Na gemiddeld 1 jaar intensieve begeleiding worden goede resultaten behaald:

• Deelnemers kregen goede huisvesting;
• Meer dan 10 deelnemers vonden werk en kwamen daarmee duurzaam uit de bijstand;
• Eén van de deelnemers startte een eigen bedrijf in de zorg;
• Een aantal deelnemers volgen een opleiding op mbo- of hbo-niveau;
• Sommigen deelnemers zijn zelf buddy geworden, 5 van hen zijn vanuit het buddyschap doorgestroomd naar projectmedewerker bij Kansrijk Groningen en 1 naar de Gemeentelijke Kredietbank.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een mooi succesverhaal is Arjan (naam is gefingeerd), een jongen van 18/19 jaar. Hij kwam binnen via het WIJ-team. Hij kwam zijn bed nauwelijks uit en bracht zijn dagen al blowend door. Hij zat op het mbo, maar ging hier niet meer naartoe. Bovendien had hij een schuld van ca. 2.000 euro. Hij woonde bij zijn moeder en kreeg geen uitkering. Kortom, hij had geen geld, daardoor weinig contacten en perspectief. Hij werd gekoppeld aan Sabina (naam is gefingeerd). Zij is een sterke persoonlijkheid en streetwise en ze kreeg een goede klik met Arjan. Arjan wilde op een gegeven moment een scooter. Hij had 2.000 euro spaargeld dankzij zijn moeder. Maar daar was ook nog die schuld. Volgens de instanties kon de schuld mooi met het spaargeld verrekend worden. Toen Kansrijk Groningen met Arjan hierover in gesprek ging, bleek dat Arjan een hele andere reden had om zijn spaargeld in te zetten. Hij wilde er zijn kansen op betaald werk mee vergroten. Daarmee kon hij ook uit zijn isolement komen. Kansrijk heeft hem de scooter laten kopen. Dit bleek een gouden zet.

De eerste dag dat Arjan de scooter kocht, kreeg hij meteen werk als maaltijdkoerier. Hij bouwde snel meer uren op en zijn baas gaf aan dat hij uiteindelijk wel andere koeriers kon gaan aansturen vanwege zijn kwaliteiten. Dit was een enorme opsteker voor Arjan, hij ging terug naar school, haalde zijn mbo-4-diploma, betaalde in een jaar al zijn schulden af en heeft nu een goede baan bij KPN.

Evaluatie

Marloes geeft aan dat er drie maal per jaar een evaluatiemoment is met de deelnemers: waar staan ze op dat moment en wat hebben ze nog nodig? “Daarnaast maken we gebruik van kwartaalrapportages waarbij we een aantal andere dingen meten, zoals leeftijd, sekse, alleenstaand, gezinnen met kinderen. En we maken kwalitatieve analyses omdat de buddy’s elke maand voor elke deelnemer een verslag moeten inleveren. Dan kijken we wat er veranderd is bij mensen en dat leggen we dan eigenlijk allemaal naast elkaar.”

Samenwerking in de regio

Het succes van Kansrijk Groningen heeft ook te maken met samenwerking met verschillende partijen in de regio. Deze samenwerking is nodig om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Kansrijk Groningen werkt samen met o.a. de gemeente, met de WIJ-teams, met scholen, met bewonersinitiatieven, met consulenten Werk en Inkomen, GKB en Coaches Werk en Participatie en met woningbouwverenigingen. Voor bijzondere interventies werkt zij samen met het Doorbraaknetwerk van de gemeente Groningen.

Daarnaast is er al een nauwe samenwerking met het programma Kansen voor Kinderen Groningen dat veel van de aanpak van Kansrijk Groningen heeft overgenomen. Kansen voor Kinderen Groningen heeft als doel om gezinnen weer de regie over hun (kansrijke) toekomst te geven. Kansen voor Kinderen Groningen helpt gezinnen om zelfstandig en financieel onafhankelijk te worden. Ook zij krijgen een buddy, die weet hoe het is om in armoede te leven. Ze maken samen een plan voor de toekomst. Met oplossingen op maat worden de obstakels weggenomen. In de gemeente Groningen gaat Kansen voor Kinderen als zusterproject onder Kansrijk Groningen vallen.

Toekomstige ontwikkelingen en ambities

Inmiddels zijn er al in drie andere gebieden door de hele stad Kansrijkprojecten actief. De kleine pilot is dus uitgegroeid tot een groot, stadsbreed project en Marloes spreekt de hoop uit dat het uiteindelijk uitmondt in een structureel programma voor multiproblemgezinnen. De ambitie voor het komend jaar is om 150 van deze gezinnen te helpen met Kansrijk Groningen en Kansen voor Kinderen, vertelt Marloes trots.

Meer informatie

Meer weten over Kansrijk Groningen of in contact komen met Marloes de Bie? Kijk dan op kansrijkgroningen.com of mail/bel: marloes.de.bie@groningen.nl /06 46 28 36 25