Mijn Goede Start

Geschreven op 16 januari 2024

“De nadruk moet niet meteen liggen op opvoedingsadviezen. Voorkomen moet worden dat mensen het idee krijgen dat ze iets fout doen.”

Mijn Goede Start is een regionaal project dat vanuit het meerjarenprogramma Kans voor de Veenkoloniën sinds 2016 actief bijdraagt aan het verbeteren van de gezondheid van kinderen en hun ouders in de Veenkoloniën. Vanuit het programma werken inwoners met alle partners die rondom het gezin actief zijn langdurig samen om een goede, gezonde start te realiseren. Samen met inwoners is een uitstekende basis gelegd voor een nieuwe gemeenschappelijke aanpak voor verbetering van de gezondheid en kansen van de volgende generatie inwoners van de Veenkoloniën. Tamara Jones is sinds 2017 senior ervaringswerker bij Mijn Goede Start. Zij vertelt ons graag meer over dit programma. 

Het is samen met een soortgelijk programma in Rotterdam (Stevige Start) voorloper van het eind 2018 gelanceerde landelijk actieprogramma Kansrijke Start. De overheid lanceerde het actieprogramma Kansrijke Start vanuit de overtuiging dat ieder kind de best mogelijke start van zijn of haar leven verdient. Ouders zijn cruciaal bij het geven van een goede start aan hun kind, want onze toekomst wordt sterk beïnvloed door de eerste 1.000 dagen van ons leven. Dit start al voorafgaand aan de bevruchting en gaat door tot we ongeveer 2 jaar zijn. Deze periode vormt de basis voor hoe we ons voelen, hoe we ons gedragen en hoe we leren.

Het doel van Mijn Goede Start is om te verbeteren. Dit wordt gedaan door preventie, vroege signalering en samenwerking. Preventie betekent dat er wordt gezorgd dat kinderen gezond opgroeien door vooraf in te spelen op mogelijke risico’s. Voorbeelden van preventie zijn het geven van voorlichting over gezonde voeding en voorlichting over voldoende bewegen. Vroege signalering betekent dat gezinnen in een kwetsbare situatie eerder in beeld komen, liefst al vroeg in de zwangerschap. Dit is belangrijk, omdat deze gezinnen vaak meer ondersteuning nodig hebben en de kans op succes toeneemt als er vroeg met ondersteuning wordt gestart. Samenwerking betekent dat verschillende zorgpartners en partners uit het sociaal domein samenwerken om de gezondheid van kinderen te verbeteren. Dit kan bijvoorbeeld door informatie te delen of door samen programma's te ontwikkelen.

Aanmelding gezinnen

Jeugdverpleegkundigen (van het consultatiebureau) die ook betrokken zijn bij Mijn Goede Start, krijgen vaak de eerste meldingen binnen via o.a. verloskundigen en kraamzorg als er sprake is van bepaalde risicofactoren bij een gezin die een verhoogd risico opleveren voor zorguitkomsten en een kansrijke start van een baby. Zij bespreken dit samen met gezinnen, leggen uit waarom deze factoren een rol spelen in uitkomsten en de start van het kind én ze bespreken gezamenlijk of er wellicht ‘beschermende factoren’ of specifieke ondersteuning vanuit hun sociale netwerk hierin al de gewenste steun kan bieden. Indien dit niet voldoende het geval is, dan bespreken ze gezamenlijk met de betrokken lokale partners welke zorg en ondersteuning het beste past bij het gezin op dat moment.

Gezinnen geven vooraf toestemming, zodat zorgprofessionals tijdens de vroegsignalering kunnen afstemmen als dat noodzakelijk is. Als je in gesprek gaat met gezinnen is het belangrijk om eerst een vertrouwensband op te bouwen met het gezin. Tamara geeft aan: “Mensen moeten niet het idee hebben dat ze gelijk overvraagd worden door allerlei instanties. De nadruk moet niet meteen liggen op opvoedingsadviezen. Voorkomen moet worden dat mensen het idee krijgen dat ze iets fout doen”. Verder zijn er regelmatig overleggen met iedereen die betrokken is bij de zorg voor een kind. Zo weet iedereen van elkaar wat er allemaal speelt en dit zorgt ervoor dat het gezin de beste hulp krijgt.

Passende hulp in samenspraak met gezinnen

Bij Mijn Goede Start maakt men gebruik van GIZ (Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften). De GIZ-methodiek is een manier om samen met (aanstaande) ouders, kinderen en jongeren te kijken naar hun ontwikkeling en wat ze nodig hebben aan hulp. In een gesprek wordt een lijst van de sterke punten van mensen gemaakt en dingen waar ze mogelijk hulp bij nodig hebben. Samen beslissen ze wat de beste ondersteuning is. Deze inventarisatie is de basis voor een plan. De GIZ-methodiek is een goede manier om te kijken naar de situatie van een gezin of kind. De ervaringen van het gezin en kind worden gecombineerd met de kennis en expertise van de professional. Dit vormt een goed beeld van de behoeften en zorgt dat er passende ondersteuning wordt gegeven. Bij de GIZ gebruik je onderstaande praatplaat. Mensen kunnen met smileys aangeven hoe ze zelf vinden dat het gaat met de opvoeding. Zie de onderstaande matrix.

Tamara geeft aan: “het is belangrijk dat alle hulpverleners dezelfde taal spreken en de samenspraak met de gezinnen vormt de basis voor een gezamenlijk plan”. De GIZ zorgt hiervoor”.

Naast het gebruik van de GIZ wordt er ook gebruik gemaakt van het digitaal zorgpad. Hierdoor weten hulpverleners hoe ze zwangere vrouwen het beste kunnen helpen of doorverwijzen voor de juiste hulp. Het digitale zorgpad kan ook familie, buren, mantelzorgers en vrijwilligers helpen om zwangere vrouwen in hun omgeving op de juiste zorgspoor te zetten. Tamara geeft aan: “het zou mooi zijn als alle gemeenten in de provincies Groningen en Drenthe met dit digitale zorgpad gaan werken in plaats van dat ze elk een eigen zorgkaart hanteren. Dat is voor de betrokken hulpverleners vaak ook overzichtelijker”.

Versterken netwerk van gezinnen

Kansrijke Start organiseert bijeenkomsten waarin gezinnen elkaar kunnen ondersteunen. Dit is belangrijk om het netwerk van mensen te versterken. Daarnaast is het belangrijk om laagdrempelige en informele hulp te bieden. Dit kan door Mijn Goede Start zelf, maar ook door projecten als ‘Moeders informeren moeders’, ‘Buurtgezinnen’ en ‘Ooievaarsmoeders’. Deze projecten werken met ervaringsdeskundigen en mensen uit de eigen wijk. Ze krijgen vaak dingen voor elkaar die professionals niet kunnen.

Ontwikkelingen

Een belangrijke ontwikkeling die volgens Tamara plaats zou moeten vinden: “de zorg moet niet nadat het kind twee jaar is ophouden, maar zou juist doorgetrokken moeten worden tot het kind zes jaar is. Stel dat er al voor het tweede levensjaar sprake is van taalachterstanden bij het kind, dan is het belangrijk dat het kind dan al doorverwezen kan worden voor voor- en vroegschoolse educatie (vve). Hier zou een doorlopende lijn in moeten zitten.”

Resultaten

Op de vraag of er al resultaten te zien zijn van het programma Goede Start Groningen geeft Tamara aan: “er zijn niet specifieke factsheets van de resultaten van Kansrijke Start, maar uit diverse kosten- en batenanalyses blijkt dat Mijn Goede Start succesvol is. Voor mij is het al effectief als je een beweging op gang zet binnen de gezinnen en ze vroegtijdig kunt helpen. Hiermee voorkom je grote intensieve programma’s. Hierbij is het adviseren van gemeenten van belang, omdat zij ook de noodzaak ervan moeten inzien. Uiteindelijke zijn het de gemeenten, in samenspraak met alle betrokkenen, die het uit moeten gaan voeren”.

Meer informatie

Meer weten over Mijn Goede Start/Kansrijke Start of in contact komen met Tamara Jones? Kijk dan op Mijn Goede Start of mail naar: tamara.jones@mijngoedestart.nl.