Partner uitgelicht: GGZ Drenthe

Geschreven op 14 februari 2024

“Ik denk vanuit ons vak is het gewoon heel erg belangrijk dat je een breed zicht hebt op stressoren. Omdat stressoren zo verwezen zijn met psychische en psychiatrische problematiek.”

GGZ Drenthe is een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in de Nederlandse provincie Drenthe. De instelling heeft vestigingen in onder meer Assen, Beilen, Emmen, Hoogeveen en Meppel. GGZ Drenthe heeft ongeveer 2.500 medewerkers en is sinds 2008 onderdeel van het zorgconglomeraat Espria. Esther van der Zee is klinisch psycholoog, manager behandelzaken van de Kinder- en Jeugdpsychiatrie (KJP) en van de strategische programmalijn 'Wij zien samenhang' GGZ Drenthe. Zij vertelt over waar ze trots op is binnen de GGZ als het gaat om dit thema.

Breed kijken

Esther geeft aan: “Eén van de dingen waarvan ik persoonlijk vind dat we die binnen de Kinder- en Jeugdpsychiatrie (KJP) goed doen, is in onze triagering. Vrij vertaald: de intake van kinderen en jongeren en de eerste screening. Dus als een aanmelding bij ons binnen komt en we hebben het eerste screenende contact. Dit doen we binnen de KJP echt goed breed: we kijken bij de allereerste aanmelding, het allereerste telefoongesprek, al heel breed en vragen dat ook uit bij degenen die we spreken. Waardoor we heel systematisch de verschillende levensgebieden van die persoon in kaart brengen. Hoe gaat het met iemand qua wonen, welzijn en zorg, maar ook qua werk en inkomen. Het onderwerp financiën is daar een standaard onderdeel van.

Daarnaast verbeteren we – met alle kennis die we binnen de KJP hebben opgedaan – nu ook bezig de gehele triagering binnen GGZ Drenthe, evenals de informatie die vanuit de verwijzer naar ons toe komt. Een voorbeeld daarvan is het gesprek dat we nu voeren met de huisartsen en de praktijkondersteuner bij de huisarts (POH) met behulp van het spinnenweb van Positieve Gezondheid. Er loopt op dat gebied nu ook een pilot in samenwerking met de huisartsen/POH en het sociaal domein wat gaat over dat verkennende gesprek. In deze pilot verdiept de POH allereerst met een cliënt op welke levensgebieden er problemen spelen en waar de beste ingang tot verandering ligt. De POH benut daarbij het spinnenweb van Positieve Gezondheid en kan afstemming zoeken met het sociaal domein of de GGZ. Zo wordt nu aan de voordeur goed gekeken waar een cliënt de juiste hulp kan krijgen. En wordt er ook gekeken of een GGZ-verwijzing wel het juiste is om te doen of dat er andere ingangen veel passender en effectiever zijn. Kortom: we kijken echt samen naar wat voor behandeling nodig en passend is. Daar zijn we ook echt een voorbeeld in binnen de GGZ-netwerken rondom de cliënt en voor onze netwerkpartners”.

GGZ Drenthe doet dit om te voorkomen dat je als behandelaar alleen maar inzoomt op de psychische of relationele problematiek. Maar juist ook veel breder kijkt naar mogelijke, andere factoren die stress geven wat mogelijk misschien ook de oorzaak kan zijn van iemand zijn psychische vraagstukken. Esther legt uit: “ik denk dat het vanuit ons vak heel erg belangrijk is dat je een breed zicht hebt op stressoren. Omdat stressoren zo verweven zijn met psychische en psychiatrische problematiek. Ik denk dat we dat binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie ook wel goed doen. Maar dat we dat in de volwassen psychiatrie nog veel minder gewend zijn om te doen. Daar zijn we meer geneigd om op losse eilandjes te functioneren”.

Asterix en Obelix

Bij de KJP ligt de focus met name op hele complexe psychiatrische problematiek. Waarbij sprake is van doorwerking in/wisselwerking met het systeem. En dus is er altijd een systemische benadering. Esther benoemt daarbij: “Wij hebben sowieso een hele systemische blik. Dat zit in onze identiteit. Toch is dat niet overal zo. Je kunt eigenlijk de hele zorgketen vergelijken met de manier waarop Astrix-&-Obelix-dorpjes vanuit de strip waren bedacht. Iedereen heeft zijn eigen dorpje. En oh, wat hebben we binnen dat dorpje toch fijn en goed met elkaar. Maar soms worden deze dorpjes bedreigd door Romeinen. In onze metafoor zijn deze Romeinen bijvoorbeeld de zorgverzekeraars of de betrokken gemeente. Die moeilijke vragen stellen over de inzet van middelen. Maar je kunt het zorgstelsels, de vergrijzing, de druk op het hele solidariteitsstelsel of de toename van zorgconsumptie ook zien als Romeinen. Of die andere professionals binnen het sociaal domein of andere GGZ-instellingen. Of zelfs binnen je eigen organisatie, maar dan vanuit een ander team. Het idee is dat mensen het in hun eigen kleine dorpje vooral goed hebben en de ander daarbij vooral als verstorend zien en eerder minder goed dan aanvullend. We willen daarom toewerken naar Romeins Gallische dorpjes. Waar de Romeinen en de Galliërs samen het goed hebben met elkaar”.

Daarnaast heeft GGZ Drenthe in de brede zin het systemisch denken en werken omarmt en opgenomen in haar visie. Ze vinden het cruciaal om het netwerk van de cliënt goed te betrekken bij de behandeling en de regie zoveel mogelijk te leggen bij de cliënt en het systeem. Ze constateren dat binnen de grote organisatie, die GGZ Drenthe is, er circuits en teams zijn waar dit bijna van nature zo gaat en lukt en ook dat er circuits en teams zijn waar dit nog een grotere uitdaging voor is. Daar hebben ze aandacht voor, met als doel dat medewerkers en cliënten in de volle breedte van de organisatie ervaren dat de systemische benadering onderdeel is van de werkwijze.

Gezamenlijk optrekken

De vraag die boven de markt hangt is: hoe houden we de zorg beschikbaar en betaalbaar voor alle inwoners van Drenthe met complexe psychiatrisch problematiek. En hoe zorgen we ervoor dat in postcode X die zorg net zo passend is en net zo goed aansluit als in postcode A. Waarbij we weten dat er in de Veenkoloniën (in bijvoorbeeld Oost-Groningen, maar ook Emmen) nog meer voor die uitdaging staan om met de beschikbare middelen die we hebben toch dezelfde kwaliteit zorg te bieden. Deze vraag wordt onderzocht vanuit de betrokken huisartsen, GGZ Drenthe en de betrokken, sociale gemeenschappen.

Daarbij kijken we ook naar de successen die er landelijk al zijn. Een voorbeeld is de aanpak van Jim van Os die in Limburg met de Mondriaan groep al iets dergelijks deed. Of de club van Floortje Scheepers met de Netwerkintake. We kijken daarbij hoe we de landelijke successen vertalen naar de situatie in Drenthe.  

Visie en ambitie

GGZ Drenthe heeft de ambitie om netwerkgericht te werken. De optimale patiëntreis staat centraal in het handelen. Ze zien een cliënt altijd in verbondenheid met zijn systeem en context. Waarbij de oplossing voor de GGZ ligt vóór de GGZ, in de maatschappij. De vraag die ze zich daarbij stellen is hoe ze hun organisatie zo inrichten, dat externe partijen meer kunnen profiteren van hun expertise en samenwerking. Ze gaan het Integraal zorgakkoord (IZA) uitvoeren voor meer netwerksamenwerking. En zijn sneller en korter beschikbaar voor andere organisatie en dat doen ze digitaal. Ook denken ze intern meer netwerkgericht: rondom de patiënt de behandeling vormgeven, waarbij ze goed nadenken over wat zij kunnen bieden en wat extern eventueel nodig is. Samengevat is hun visie: Wij zien mensen. En hun missie: Samen werken aan herstel en kwaliteit van leven. Waarbij de kernwaarden: Eigen Kracht, Verwelkomen en Bevlogen van toepassing zijn.

Leidende principes ‘wij zien samenhang’

GGZ Drenthe werkt vanuit de strategische lijn ‘wij zien samenhang’ vanuit drie leidende principes:

1. Werken in de driehoek GGZ, sociaal domein, huisarts. Waarbij we vanaf het allereerste moment van verwijzing via de huisarts zoveel mogelijk samen werken. Herstelgericht natuurlijk met zoveel mogelijk passende zorg en gezondheid. GGZ Drenthe noemt dat Matched care waarbij de behandeling is afgestemd op de elementen van de hulpvraag.
2. Ze zien de patiënt actief als onderdeel van een systeem waarbij ze dat systeem actief betrekken in de behandeling en het perspectief van herstel. Daarbij stelt de GGZ de specialistische kennis al vroeg in het netwerk van zorg beschikbaar. Waarbij ze als specialistische partij meebewegen naar voren. Bijvoorbeeld door al vroeg in de keten mee te denken in de timing en consultatie van eventuele benodigde GGZ-achtige zorg.
3. Voor GGZ Drenthe gaat dat aan de ene kant over de systemische verbinding. Maar aan de andere kant ook over echt verbinding maken met een ander. In de zin van de ander echt willen ontmoeten, de ander echt willen begrijpen. En dat gaat zowel over de relatie tussen hulpverlener en cliënt als over professionals onderling. Het gaat daarbij over vertrouwen hebben in elkaar. En elkaars expertise te gebruiken in plaats van te denken dat je het alleen beter kunt.

Meer weten?

Meer weten over GGZ Drenthe of in contact komen met Esther van der Zee? Kijk dan op www.ggzdrenthe.nl of mail esther.van.der.zee@ggzdrenthe.nl.