Sleutels om de cirkel van generatiearmoede te doorbreken in Groningen en Noord-Drenthe

Geschreven op 14 mei 2024

“Wat goed gaat versterken we en daar bouwen we op verder. In Groningen, Drenthe en daarbuiten. En we onderzoeken, vernieuwen en/of jagen nieuwe experimenten en innovaties aan, die in lijn zijn met onze principes.”

De Alliantie van Kracht, opgericht in 2017, is een netwerk van 44 organisaties die in de Veenkoloniën actief zijn op het gebied van armoede. Het is een van de armste plattelandsregio’s in Nederland. Generatiearmoede, oftewel armoede die van generatie op generatie wordt ‘doorgegeven’, komt er meer voor dan elders. Hoewel al jaren inspanningen worden verricht om dat te doorbreken, blijkt het probleem alleen maar te groeien. Wat zijn de sleutels om de cirkel van generatiearmoede te doorbreken?

Langdurige inzet

“Er gebeurt veel, op allerlei gebieden, maar het is kortdurend of kleinschalig’’, zegt Saskia Duursma, adviseur bij CMO STAMM en programmaleider van de Alliantie. “Dat zet geen zoden aan de dijk. We zitten daarom in een overgangsfase. Waar we mee bezig zijn is, op basis van het vorig jaar afgeronde onderzoek van de RUG, plannen voor de langere termijn ontwikkelen.’’

Overerfbare armoede is een problematiek met wortels die diep zitten. Een grondige aanpak daarvan vergt een langdurige inzet. Het kost, zoveel is inmiddels duidelijk, een generatie om een generatie te veranderen. De Alliantie van Kracht zet daarom in op een termijn van minimaal twintig jaar.

Hoge werkdruk en knellende regelgeving

Uit het onderzoek van de RUG, dat vijf jaar duurde, blijkt dat er weinig duidelijkheid is over hoe effectief alle acties tot dusver zijn geweest. Wat wel naar voren komt is dat onvoldoende maatwerk wordt geboden, door de knellende wet- en regelgeving en hoge werkdruk bij uitvoerend personeel. Mede daardoor hebben gezinnen in de problemen geen uitzicht op een betere toekomst.

“Maatwerk bieden is één van de sleutels om de cirkel van generatiearmoede te doorbreken. Er zijn programma’s die dat bieden en wel werken. Dus kijken we naar wat resultaat geeft en of dat opgeschaald kan worden en of een systematische aanpak mogelijk is. Maar het is complex, er spelen zoveel factoren mee: gezondheid, huisvesting, werkgelegenheid.’’

Verborgen armoede

Eén van de koerswijzigingen naar aanleiding van het onderzoek is dat de Alliantie van Kracht focust op drie componenten:

• Starten met maatwerk bij gezinnen;
• Inzetten op een kansrijk toekomstperspectief. Zodat we kinderen en huishoudens ondersteunen en met hen samen kansen ontwikkelen;
• Zicht krijgen op en verhogen van effectiviteit. Zodat hulp en steun ook echt werkt.

Duursma: “Eén van de grote vraagstukken momenteel is: er zijn nog veel mensen in verborgen armoede. Die zoeken geen hulp, terwijl dat er wel is. Wellicht door schaamte, bang voor een bestraffende vinger. Ervaringskennis inzetten om dit te veranderen is onmisbaar. We bekijken dit vraagstuk van alle kanten en nooit zonder de inzichten van ervaringsdeskundigen.’’

Wat op dit moment reeds concreet is, is dat 25 van de 44 partners oplossingen bedenken om die mensen beter te bereiken. Ook worden 250 ervaringsdeskundigen aan een opleiding, stageplek of werk geholpen. Studenten van de Hanzehogeschool doen daarnaast met Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe onderzoek naar de ervaring van de mensen om wie het gaat en wat daarin verbeterd kan worden.

Ambitie

Duursma: “Onze ambitie is dat geen enkel kind, jongere of volwassene in ons werkgebied meer langdurig in armoede leeft. Wat goed gaat versterken we en daar bouwen we op verder. In Groningen, Drenthe en daarbuiten. Programma’s zoals Kansen voor kinderen, coalities voor Kansrijke Start en Kansrijk Talent zijn daar goede voorbeelden van. En we onderzoeken, vernieuwen en/of jagen nieuwe experimenten en innovaties aan, die in lijn zijn met onze principes.’’

De langjarige financiering voor de plannen van Alliantie van Kracht is nog niet helemaal rond. Het zou helpen als dat vanuit het rijk komt, zoals in Rotterdam-Zuid.

Geld zou ook kunnen komen uit een initiatief als Nij Begun. Deze aanpak is een uitvloeisel van de parlementaire enquête over de gaswinning. De focus is daar op een meerjarige aanpak om de problematiek op te lossen. Maar onderdeel is ook een sociale agenda, ter verbetering van de sociale samenhang, gezondheid en kansen voor de volgende generaties in Groningen en Noord-Drenthe.