Toetsingskader voor effectieve armoedebestrijding

Geschreven op 28 januari 2025

“Om bestaansonzekerheid ter verminderen en kansengelijkheid voor iedereen in Groningen en Drenthe te vergroten, adviseren we interventies te toetsen aan een toetsingskader.”

We doen momenteel heel veel aan armoedebestrijding. En het helpt niet altijd. Er zijn veel projecten. Waarvan we niet weten of ze effectief zijn. Om te kunnen doen wat werkt, willen we gebruik maken van een toetsingskader.

Er is geen plattelandsregio in Nederland waar generatiearmoede zoveel voorkomt als in de Drents-Groningse Veenkoloniën. Generatiearmoede blijkt een ontzettend taai vraagstuk, want ondanks alle inzet nemen de problemen toe in plaats van af. De Rijkuniversiteit Groningen (RuG) deed vijf jaar onderzoek naar dit vraagstuk. Gebleken is dat het huidige systeem gericht op het helpen minstens zo ingewikkeld is als het probleem generatiearmoede zelf. Daarnaast blijkt dat armoedebeleid momenteel gefragmenteerd is, kort-cyclisch en te complex.

We weten nog niet wat effectief is

We weten dus nog niet welke interventies effectief zijn, maar we weten wel dat er een andere aanpak nodig is dan we tot nu toe hanteren. De Alliantie van Kracht benadert dit enorme complexe maatschappelijke vraagstuk als een transitieopgave. Die ons dwingt tot andere manieren van (samen)werken, sturen en organiseren. Omdat transitieopgaven zich kenmerken door onverwachte obstakels en kansen, wordt vaak pas tijdens het proces duidelijk wat echt belangrijk, werkend en helpend is. Wat de beste manier is, ontdekken we vooral door te experimenteren, te innoveren en daarvan al doende te leren in de praktijk. Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe verzorgen in samenwerking met de Hanze Hogeschool Groningen het lerend evalueren binnen het programma van de Alliantie van Kracht.

Toetsingskader

We willen stoppen met alle losse projecten (de projecten carrousel) en gerichter kiezen waar we op inzetten. Dat doen we samen! We bespreken binnen de Alliantie van Kracht het armoedevraagstuk met alle professionals en ervaringsdeskundigen in zorg en welzijn. We delen alle kennis vanuit onderzoeken, bespreken waarom we de dingen doen zoals we ze doen. En kijken naar hoe dat anders kan. Daarbij vragen we partners om dat ook in hun eigen organisatie te organiseren. En dat zowel vanuit de directie, als het management als de uitvoering te doen. Daarmee worden de begrippen die we gebruiken, zoals maatwerk, zelfredzaamheid en kansrijke toekomst, meer van onszelf. En begrijpen we beter wat we daaronder verstaan. Dat is belangrijk als we daarin ook samen keuzes willen maken in wat we wel en niet doen aan effectieve armoedebestrijding.

Om bestaansonzekerheid ter verminderen en kansengelijkheid voor iedereen in Groningen en Drenthe te vergroten, adviseren we interventies te toetsen aan een toetsingskader. Dit kader is gebaseerd op de kennis die we nu hebben en wordt de komende jaren aangevuld zodra er nieuwe kennis voorhanden is.

Eerste aanzet

Zoals hierboven ook uitgelegd, werken we de komende jaren samen aan een toetsingskader dat voor ons allemaal werkt. Om toch wat beeld te geven, delen hierbij een eerste aanzet. Een eerste verkenning en vertrekpunt van waaruit we verder bouwen.

1. We zetten ons in voor het verbeteren van de bestaanszekerheid zodat iedereen gelijke kansen krijgt. Bestaanszekerheid is hierin een voorwaarde.
2. We onderzoeken, adviseren en agenderen belangrijke thema’s en knelpunten op het gebied van kennis, beleid en uitvoering. Dit doen we altijd vanuit het ervaringsperspectief van mensen die zelf armoede ervaren.
3. We zetten altijd in op oorzaken van armoede en kansenongelijkheid voor de lange termijn, in plaats van symptoombestrijding. We herkennen hierin dat veel interventies op het gebied van armoede zich traditioneel richten op gedragsverandering van individuen, terwijl oorzaken van armoede een maatschappelijk en structureel karakter kennen en in de omstandigheden en ervaringen die horen bij (het opgroeien in) armoede liggen. We zetten in op het herkennen van de oorsprong van gedrag in plaats van dat we inzetten op gedragsverandering van een individu
4. Interventies en programma’s zijn zo integraal mogelijk ingericht op het verbeteren van de samenwerking en samenhang tussen relevante sectoren.
5. Interventies en programma’s voldoen altijd aan de 6 randvoorwaarden voor een effectieve doorbraak van (intergenerationele armoede) in beleid en ondersteuningspraktijk: samenhang, samenwerking, tijd en ruimte voor professionals, lange termijn en continuïteit in de aanpak, langdurige relaties, en kennisuitwisseling over effectieve interventies en programma’s.
6. De effectiviteit van interventies en programma’s wordt structureel geëvalueerd.

Meer informatie:

Saskia Duursma
programmaleider
+31 (0)6 124 13941
info@alliantievankracht.nl