Werkbezoek Warm Rotterdam

Geschreven op 22 april 2026

“We gaan de komende tijd graag samen verder verkennen hoe een samenwerking eruit kan komen te zien.”

Op 10 februari 2026 zijn we met een grote groep van diverse partners en ervaringsdeskundigen vanuit de Alliantie van Kracht op werkbezoek geweest bij Warm Rotterdam en hebben we meer geleerd over hun aanpak van armoede. De conclusie is: er zijn zeer veel raakvlakken. We gaan de komende tijd graag samen verder verkennen hoe een samenwerking eruit kan komen te zien.

Kennismaken met het netwerk

Annemarieke van Egeraart (directeur Warm Rotterdam) en haar team hebben ons heel hartelijk welkom geheten. Ze hebben veel verteld over het netwerk Warm Rotterdam en de rol die dit netwerk speelt in de aanpak van armoede in de stad Rotterdam. De aanleiding voor de start van het netwerk is de zorgwekkende armoedesituatie in Rotterdam. Uit cijfers en landelijke onderzoeken blijkt dat armoede de afgelopen jaren is toegenomen. Rotterdam kent een grote groep inwoners (ruim 170.000 bewoners) die in armoede leeft of kampt met ernstige schulden, en een aanzienlijk deel van hen wordt niet (meer) bereikt door instanties en het niet-gebruik van gemeentelijke regelingen en voorzieningen ligt op circa 30%.

Warm Rotterdam is een stedelijk netwerk dat gebaseerd is op ervaringskennis, sociale ondernemingen en de kennis van informele organisaties. Het netwerk zet zich in om bewustwording over armoede en schulden te vergroten en om effectievere, duurzamere aanpakken te ontwikkelen. Het uitgangspunt is dat werkzame oplossingen niet van bovenaf worden bedacht, maar door bewoners, ervaringsdeskundigen, professionals en organisaties in de stad. Warm Rotterdam voert praktijk onderzoek uit naar bijvoorbeeld het informele netwerk in de stad en laat onderzoek doen  naar wat een integraal armoedebeleid aan maatschappelijke kosten en baten oplevert.

Een Warm Rotterdam is een stad waar:

• mensen die in armoede leven invloed hebben op hoe armoede wordt aangepakt;
• mensen die in armoede leven warm benaderd worden. Dat wil zeggen met respect, aandacht en betrokkenheid;
• mensen die in armoede leven geholpen worden om uit de armoede te komen en geen van de instanties eraan bijdraagt dat armoede verergert;
• er warmtebronnen zijn waar bewoners in armoede graag komen en hun talenten kunnen ontwikkelen.

Van ervaringsdeskundigen tot bedrijven en van politici tot journalisten: allerlei Rotterdammers maken het verschil in de structurele aanpak van armoede. Warm Rotterdam brengt al deze verschilmakers met elkaar in contact: we vertalen input van ervaringsdeskundigen in beleidsadvies, we brengen armoedeproblematiek onder de aandacht in de media en ondersteunen informele organisaties die een warme plek bieden voor mensen in armoede en met schulden

Door de jaren heen heeft Warm Rotterdam zich ontwikkeld tot een kenniscentrum en belangenbehartiger van het informele netwerk in de stad. Het netwerk haalt actief kennis op bij bewoners, informele organisaties en armoedeplatforms in verschillende wijken. Deze kennis wordt gebundeld en vertaald naar concrete voorstellen, instrumenten en beleidsaanbevelingen. Een belangrijk resultaat hiervan is het Deltaplan Armoede, een door de stad geschreven plan dat pleit voor een brede, preventieve aanpak van armoede in plaats van een voornamelijk curatief beleid.

Onafhankelijke positie

Warm Rotterdam staat op het standpunt dat armoede en schulden niet kunnen worden teruggebracht tot een individuele verantwoordelijkheid. Toch merkt het netwerk dat de dominante politieke opvatting in Rotterdam is dat armoede vooral aan bewoners zelf te wijten is. Hierdoor krijgt preventie onvoldoende prioriteit in het beleid. Warm Rotterdam probeert dit dominante frame te doorbreken en zet in op bewustwording, systeemkritiek en structurele verandering.

Een belangrijk kenmerk van Warm Rotterdam is de onafhankelijke positie. Het netwerk wordt niet structureel gesubsidieerd door de gemeente Rotterdam maar voornamelijk door landelijke fondsen zoals het Oranje Fonds. Lokale fondsen trokken zich eerder terug omdat het netwerk als “te politiek” en kritisch werd gezien. Deze financiële kwetsbaarheid brengt onzekerheid met zich mee, maar zorgt ook voor vrijheid om activistisch en scherp te blijven richting bestuur en politiek.

Ervaringsdeskundigen staan aan de basis

Ervaringsdeskundigen staan aan de basis van Warm Rotterdam. Zij treden op als adviseur, rolmodel of verbinder en ontwikkelen specifieke expertise, bijvoorbeeld op het gebied van schulden, zorg of toegang tot voorzieningen. In het begin waren velen terughoudend om hun verhaal te delen, maar inmiddels spreken zij in bij gemeenteraadscommissies en nemen zij deel aan campagnes en overleg met ambtenaren. Warm Rotterdam faciliteert veilige gemeenschappen waarin kennisdeling mogelijk is en benadrukt dat ervaringskennis waardevol is en niet vanzelfsprekend gratis beschikbaar moet zijn.

Daarnaast zet het netwerk zich in voor versterking van de informele infrastructuur in de stad, zoals vrijwilligers- en bewonersorganisaties. Er is de afgelopen jaren bezuinigd op deze sociale basis, terwijl deze juist cruciaal is voor preventie en ondersteuning. Warm Rotterdam waarschuwt dat informele organisaties niet alleen ingezet mogen worden om zorgkosten te drukken, maar erkend moeten worden als volwaardige partners.

Samen zijn we sterker

Tijdens de bijeenkomst wordt duidelijk dat er sterke overeenkomsten zijn tussen de beide netwerken Warm Rotterdam en de Alliantie van Kracht. Beide regio’s benadrukken het belang van samenwerking tussen formele en informele partijen, het betrekken van ervaringsdeskundigen en het werken aan systeemverandering in plaats van symptoombestrijding. De centrale conclusie is dat generatiearmoede een complex en hardnekkig vraagstuk is dat vraagt om een integrale, langdurige en lerende aanpak. Door kennis uit onderzoek, praktijkervaring en ervaringsdeskundigheid te combineren en ruimte te geven aan experiment en maatwerk, hopen betrokken partijen de vicieuze cirkel van armoede duurzaam te doorbreken.

Uitwerking themagroepen

Hoe zijn we samen sterker? Hoe kunnen we samen optrekken? We hebben dit gesprek gevoerd in 4 themagroepen. En besproken wat we daarbij voor ons zien in een samenwerking.

1. Politieke beïnvloeding

• Een gezamenlijk, krachtig geluid laten horen: er is heel veel kennis in beide regio’s aanwezig. Kennis bundelen en ondersteunen met kennis en verhalen van ervaringsdeskundigen en buddy’s.
• Er zijn vanuit beide netwerken al diverse contacten met ministerie BZK, SZW en I&W. Daarin kunnen we ook samen optrekken en een gezamenlijk geluid/lobby laten horen. We willen daarin starten met de willers: zoeken naar coalities, samenwerkingsverbanden in het land die willen meedoen. Bundelen van onze netwerken.

2. Netwerkversterking informele netwerken (ook in samenwerking met formele netwerken)

• De samenwerking tussen formele en informele partijen kan aanzienlijk effectiever worden. Daar zetten zowel Warm Rotterdam als de Alliantie van Kracht volop op in. De uitdaging ligt niet in méér overleg, maar in anders samenwerken: menselijker, gelijkwaardiger en met structurele aandacht en financiering voor informele netwerken.

3. Onderzoek/onderbouwing

• Effectiviteit van aanpakken en interventies: er is veel wetenschappelijke kennis beschikbaar naar wat werkt. Tegelijkertijd blijft het in de praktijk complex om effectiviteit eenduidig vast te stellen. De werkelijkheid waarin mensen leven is gelaagd en dynamisch, met tal van beïnvloedende factoren die niet los van elkaar te meten zijn. Deze impact laat zich niet altijd vangen in strikt evidence-based kaders. Dus zoeken we samen aanvullend naar practise-based kennis.
• We willen gezamenlijk meer inzetten op narratief onderzoek, met verhalen en ervaringen. Deze benadering doet recht aan de complexiteit van het dagelijks leven en maakt juist impact zichtbaar. Leren door te doen, te reflecteren en continu bij te sturen is belangrijk. Om meer bereik te creëren, willen we nadenken over het publiek aantrekkelijker te maken, in bijvoorbeeld een verhalende vorm zoals met een Podcast.

4. Kennisdeling (Bijv. de waarde zichtbaar maken van informeel en armoedecoalities van onderop, effectiviteit van interventies en doen wat werkt en helpt in armoedebestrijding)

• Betekenisvolle ervaringskennis bevindt zich in de haarvaten van de wijk, in de leefwereld van bewoners. Dit is een cruciale aanvulling op theoretische kennis en zou onderdeel moeten zijn van beleidsvorming. De papieren werkelijkheid is nog te veel het uitgangspunt. Daar maken we ons beiden sterk voor.
• Warm Rotterdam en de Alliantie zijn qua kennisbron aanvullend. Waar Warm Rotterdam sterk opereert vanuit kennis uit de stad en de stem van bewoners en informele netwerken agendeert via lobby, netwerkversterking en realistisch activisme, werkt de Alliantie van Kracht juist vanuit het systeem en beleidsmatige partnerschappen om ervaringskennis te incorporeren.
• Het verder brengen van opgebouwde kennis vraagt om actieve kennisdeling en blijvende investering in samenwerking. Er is voldoende kennis, de opgave ligt nu vooral in het omzetten van deze kennis naar handelen. Daarin bekijken we graag vanuit beide regio’s welke goede voorbeelden we daarin zien.

We werken de komende tijd samen verder aan deze vier thema’s. To be continued….